Lần đầu chọn một chai vang, phần khó nhất không phải là tiền, mà là đứng trước kệ hàng trăm cái tên lạ và không biết bắt đầu từ đâu. Nhãn thì tiếng Pháp, tiếng Ý, chữ nhỏ li ti; người bán thì hỏi "anh chị thích khô hay ngọt" mà mình cũng chưa chắc mình thích gì. Bài này đi theo 5 bước rất cụ thể, làm đúng thứ tự thì chai đầu tiên của bạn gần như không thể sai.
Bước 1: Bắt đầu từ khẩu vị của bạn, đừng bắt đầu từ chai đắt
Sai lầm phổ biến nhất của người mới là mua ngay một chai "nghe nói ngon" và đắt. Vang cao cấp thường có tannin mạnh, cấu trúc chặt, vị chát rõ, uống khi chưa quen thì cảm giác đầu tiên hay là "đắng và khó uống". Ngược lại, một chai vừa tiền nhưng nhiều trái chín, tannin mềm lại dễ khiến bạn muốn rót ly thứ hai.
Cách đơn giản nhất là đi từ ngọt nhẹ về khô dần. Nếu bạn quen uống bia ngọt, trà sữa, nước trái cây thì khởi đầu bằng vang ngọt nhẹ hoặc vang hồng. Nếu bạn uống được cà phê đen, trà đặc thì có thể vào thẳng vang đỏ khô nhẹ.
Muốn hiểu tường tận các chữ Dry, Off-dry, Brut, Sweet in trên nhãn nghĩa là ngọt tới mức nào, bạn đọc thêm bài Rượu vang có mấy cấp độ ngọt và cách chọn đúng khẩu vị. Bài này chỉ tóm ý vừa đủ để bạn chọn được chai đầu tiên.
Bước 2: Chọn theo GIỐNG NHO, không chọn theo cái tên khó đọc
Người mới nhìn nhãn thường bị hút vào tên lâu đài hoặc tên vùng. Nhưng thứ quyết định vị trong ly là giống nho. Nhớ 4 giống dễ vào dưới đây là bạn đã đi trước phần lớn người mua lần đầu.
| Giống nho | Vị dễ nhận | Phù hợp với ai |
|---|---|---|
| Merlot | Mềm, ít chát, trái mọng chín | Người mới uống vang đỏ lần đầu |
| Shiraz | Đậm đà, trái chín, hơi tiêu và gia vị | Người thích vị đậm, ăn thịt nướng |
| Moscato | Ngọt, thơm hoa và vải, nhẹ nhàng | Người chưa uống được vị chát |
| Cabernet Sauvignon | Chát rõ, cấu trúc chắc, hậu dài | Người đã quen vang, thích vị mạnh |
Nếu chỉ được nhớ một điều: Merlot mềm nhất, Cabernet Sauvignon chát nhất. Người mới nên đi từ đầu bên trái của thang này.
Bước 3: Đọc nhãn chỉ cần lấy 4 thông tin
Không cần hiểu hết chữ trên nhãn. Bạn chỉ cần bắt đúng 4 điểm:
- Giống nho quyết định vị, như đã nói ở bước 2.
- Vùng và quốc gia cho biết phong cách. Vang Úc và Chile thường nhiều trái chín, dễ uống ngay; vang Pháp và Ý nghiêng về thanh, chát, cần thời gian làm quen hơn.
- Độ cồn. Dưới 12% thường nhẹ và thanh; 13 đến 14,5% là mức phổ biến, đậm đà hơn. Người mới nên chọn quanh 13 đến 14%.
- Niên vụ, tức năm thu hoạch nho. Phần lớn vang phổ thông ngon nhất trong 2 đến 5 năm đầu, không phải càng cũ càng quý.
Bộ giáo trình của WSET, hệ thống đào tạo rượu vang được dùng rộng rãi trên thế giới, cũng dạy người học đọc nhãn theo đúng trục giống nho và vùng trồng như trên.
Bước 4: Đặt ngân sách trước khi bước vào cửa hàng
Chai đầu tiên là chai để bạn hiểu mình thích gì, không phải chai để gây ấn tượng. Tầm 200.000 đến 600.000 đồng đã có rất nhiều lựa chọn tử tế, đủ để bạn phân biệt được ngọt với khô, mềm với chát. Khi đã biết mình nghiêng gu nào, hãy nâng tầm giá lên, lúc đó tiền bỏ ra mới đúng chỗ.
Một mẹo thực dụng: mua hai chai khác gu trong cùng ngân sách, ví dụ một chai ngọt nhẹ và một chai đỏ khô, uống cách nhau vài ngày. So sánh trực tiếp giúp bạn tìm ra khẩu vị nhanh hơn nhiều so với uống ba chai cùng loại.
Ba chai cụ thể đang bán tại Kho Rượu Vang, đi theo đúng thứ tự dễ đến khó
1. Rượu vang ngọt Ý Reolo Rosso Medium Sweet, 390.000 đồng. Vang đỏ ngọt vừa, gần như không có cảm giác chát gắt. Đây là chai an toàn nhất cho người chưa từng uống vang, hoặc để mời khách nữ trong bữa cơm gia đình.
2. Rượu vang đỏ Úc The Lone Gum Shiraz, 198.000 đồng. Shiraz vùng Nam Úc, niên vụ 2021, độ cồn 14%. Hương trái mọng rừng chín, cam thảo và gia vị, tannin mềm nên uống vào rất dễ chịu. Mức giá này lý tưởng để thử xem mình có thích vang đỏ đậm hay không.
3. Rượu vang đỏ Úc St Anne's Bendigo Merlot, 539.000 đồng. Merlot vùng Big Rivers, niên vụ 2022, độ cồn 14%, nhiệt độ phục vụ khuyến nghị 15 đến 18 độ C. Trái sẫm, mận chín, tannin mềm và hậu vị mượt. Đây là bước nâng cấp hợp lý khi bạn đã uống được vang đỏ và muốn chai đàng hoàng hơn để tiếp khách.
Muốn xem thêm lựa chọn theo từng gu và tầm giá, bạn tham khảo toàn bộ danh mục rượu vang tại Kho Rượu Vang.
Bước 5: Uống đúng nhiệt độ, dùng đúng ly, cho vang thở
Nhiều người mua đúng chai nhưng vẫn thấy dở, lý do gần như luôn nằm ở nhiệt độ. Vang đỏ uống ở nhiệt độ phòng Việt Nam, khoảng 28 đến 30 độ C, sẽ nồng cồn và mất hết nét thanh.
- Vang đỏ đậm như Shiraz, Cabernet Sauvignon: khoảng 15 đến 18 độ C.
- Vang đỏ nhẹ và vang ngọt đỏ: khoảng 12 đến 15 độ C.
- Vang trắng: khoảng 8 đến 12 độ C.
- Vang hồng và vang sủi: khoảng 6 đến 10 độ C.
Cách làm tại nhà rất đơn giản: cho chai vang đỏ vào tủ lạnh 20 đến 30 phút trước khi uống, vang trắng thì lâu hơn một chút. Rót ly khoảng một phần ba, lắc nhẹ và chờ 10 đến 15 phút, hương sẽ mở ra rõ rệt. Với vang đỏ đậm còn non, việc để vang tiếp xúc không khí giúp vị mềm hẳn, đây là kỹ thuật cơ bản được các chuyên trang như Decanter nhắc tới thường xuyên.
Khi đã chọn được chai vừa gu, bước tiếp theo thú vị hơn nhiều: ghép vang với món ăn. Chuyên mục Món ăn kết hợp vang của Kho Rượu Vang có gợi ý riêng cho thịt bò, thịt heo, hải sản, phô mai và cả món chay.
Tóm lại, 5 bước cho chai vang đầu tiên
- Đi từ khẩu vị của mình, ngọt nhẹ trước rồi khô dần.
- Chọn theo giống nho: Merlot và Moscato dễ vào, Cabernet Sauvignon để sau.
- Đọc nhãn lấy 4 thông tin: giống nho, vùng, độ cồn, niên vụ.
- Ngân sách 200.000 đến 600.000 đồng cho chai học gu, nâng cấp sau.
- Làm lạnh đúng mức, rót một phần ba ly, chờ vang thở.
Câu hỏi thường gặp
Người mới nên uống vang đỏ hay vang trắng trước?
Nếu bạn không chịu được vị chát, hãy bắt đầu bằng vang trắng, vang hồng hoặc vang đỏ ngọt vừa vì chúng gần với đồ uống bạn đã quen. Nếu bạn uống được trà đặc, cà phê đen thì vào thẳng vang đỏ khô nhẹ như Merlot cũng không vấn đề gì. Không có thứ tự bắt buộc, chỉ có thứ tự dễ chịu cho vòm miệng của bạn.
Vang càng đắt thì càng ngon phải không?
Không hẳn. Giá phản ánh vùng trồng, sản lượng, thời gian ủ và thương hiệu, chứ không phản ánh mức độ phù hợp với gu của bạn. Nhiều chai cao cấp có tannin mạnh và cần vài năm nữa mới vào độ ngon nhất, uống lúc này người mới sẽ thấy chát và khó. Chai ngon nhất với bạn là chai bạn muốn rót thêm ly thứ hai.
Vang mở nắp rồi để được bao lâu?
Đóng kín nút và để tủ lạnh, phần lớn vang đỏ và vang trắng còn uống ngon trong khoảng 3 đến 5 ngày. Vang sủi mất ga nhanh nên nên uống trong 1 đến 2 ngày. Nút chặn chân không giúp kéo dài thêm vài ngày. Dấu hiệu vang đã hỏng là mùi giấm hoặc mùi táo úng, khi đó không nên uống nữa.
Nguồn tham khảo
- WSET, Wine & Spirit Education Trust, hệ thống đào tạo rượu vang quốc tế.
- Decanter, chuyên trang rượu vang của Anh.
- Wine Australia, cơ quan xúc tiến ngành rượu vang Úc.
Rượu vang 
Không cồn 
Phụ kiện 
Quà tặng 
Khuyến mãi 
Kiến thức rượu vang 
Podcast 
Event
Viết bình luận